Νικόλας Δημάκης

Πανεπιστημιακός Υπότροφος – Διδάκτωρ Κλασικής Αρχαιολογίας
E-mail: n.dimakis@uoc.gr
Γραφείο: 19
Τηλέφωνο: 28310-77373
Ώρες Συνεργασίας: Τετάρτη 14.30-16.30

Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1984, μεγάλωσε στο Ναύπλιο Αργολίδας.

Σπουδές: αποφοίτησε από το Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του ΕΚΠΑ το 2007. Πραγματοποίησε μεταπτυχιακές σπουδές στο Πανεπιστήμιο του Νόττιγχαμ (2007-2008), όπου εκπόνησε και τη διδακτορική του διατριβή (2008-2012).

Μεταδιδακτορική Έρευνα: στο ΕΚΠΑ με τίτλο «Η Αρχαιολογία του Παιδικού Θανάτου: παιδικές ταφές στην Αττική από την κλασική και την ελληνιστική περίοδο» με χρηματοδότηση από το Κέντρο Έρευνας για τις Ανθρωπιστικές Επιστήμες (ΚΕΑΕ), και την υποστήριξη του Κοινωφελούς Ιδρύματος Ιωάννη Σ. Λάτση, το 2016

Εργασία – Ερευνητικές Θέσεις:

2012-2015, ερευνητής στο πρόγραμμα αριστείας του ΕΚΠΑ με τίτλο «ΘΑΛΗΣ – ΕΚΠΑ – Ιερό Απόλλωνος – Παλαιοχριστιανικός Οικισμός στην Αλάσαρνα της Κω. Η διαχρονική πορεία ενός αρχαίου ιερού και η μετεξέλιξή του σε παλαιοχριστιανικό οικισμό» με ΕΥ την Ομότ. Kαθ. Γ.Κοκκορού-Αλευρά.

2017, αρχαιολόγος ΙΔΟΧ στην Κω υπό την Εφορεία Αρχαιοτήτων Δωδεκανήσου.

2018-2019, ερευνητής-υπότροφος στο πρόγραμμα του ΕΚΠΑ «Βιώνοντας τον δημόσιο χώρο στην αρχαία Ελλάδα (6ος-1ος αι. π.Χ.) Δρόμοι, πλατείες και ελεύθεροι ανοιχτοί χώροι στις πόλεις, τα ιερά και τα νεκροταφεία» με ΕΥ τον Καθ. Π. Βαλαβάνη και χρηματοδότηση από τον Άξονα Προτεραιότητας «Βελτίωση της Ποιότητας και Αποτελεσματικότητας του Εκπαιδευτικού Συστήματος» του Ε.Π. «Ανάπτυξη Ανθρώπινου Δυναμικού, Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση», και συγχρηματοδότηση από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (Ε.Κ.Τ.)

2019-2021, ερευνητής στο πρόγραμμα του ΕΚΠΑ με τίτλο: «Ανιχνεύοντας την Ανα-κύκλωση: μία αρχαιολογική και ανθρωπολογική επισκόπηση στο φυσικό, οικιστικό και πολιτισμικό περιβάλλον στην περιοχή της Ξάνθης, Θράκη», με ΕΥ την Επικ. Καθ. Ε. Κεφαλίδου και χρηματοδότηση από το Ελληνικό Ίδρυμα Έρευνας και Καινοτομίας (ΕΛΙΔΕΚ).

Διδασκαλία: Πανεπιστημιακός Υπότροφος στο ΕΚΠΑ (2019), προσκεκλημένος διδάσκων στο ίδιο πανεπιστήμιο, αλλά και σε διεθνή μεταπτυχιακά προγράμματα (π.χ. διεθνές μεταπτυχιακό προγράμμα Death in the Greek World, Ολλανδικό Ινστιτούτο στην Αθήνα 2016, 2017).

Εμπειρία Πεδίου: έχει συμμετάσχει σε σωστικές και συστηματικές ανασκαφικές και επιφανειακές έρευνες στην Πελοπόννησο, την Αττική, τη Θράκη και τα Δωδεκάνησα, και ως καταδυόμενος αρχαιολόγος στο Παυλοπέτρι Λακωνίας.

Ερευνητικά ενδιαφέροντα: Αρχαιολογία του Θανάτου, Κλασικά, Ελληνιστικά και Ρωμαϊκά ταφικά έθιμα, λυχνάρια και κεραμική των περιόδων.

Σύνδεσμοι:

https://uoa.academia.edu/NikolasDimakis

Πρόσφατες δημοσιεύσεις:

Μονογραφίες:

Dimakis, N. 2016. Social Identity and Status in the Classical and Hellenistic Northern Peloponnese: the evidence from burials. Oxford: Archaeopress.

Άρθρα:

Ν. Dimakis, «Burial and Commemoration of Children in Hellenistic Greece». Στο: H. Frielinghaus, J. Stroszeck, P. Valavanis (επιμ..), Griechishe Nekropolen. Neue Forschugen und Funde (Beiträge zur Archäologie Griechenlands 5), 287-306. Bibliopolis: Möhnesee, 2019.

Dimakis, «Death, Burial and Ritual: commemorating the dead in Hellenistic and Roman Argos». Στο: S. Huber, M.-D. Nenna, W. Van Andringa (επιμ.), Constituer la tombe, honorer les défunts en Méditerranée hellénistique et romaine, Table ronde organisée par l’École française d’Athènes et le Centre d’Études Alexandrines, 30 octobre – 1er novembre 2014, Études alexandrines, 353-378. Alexandrie: Centre d’ Etudes Alexandrines, 2018.

Β. Χριστοπούλου, Ν. Δημάκης, Κ. Ξανθόπουλος, «Ένας Μνημειακός Τάφος των Αυτοκρατορικών Χρόνων στο Ψαλίδι της Πόλης Κω: αρχιτεκτονική μορφή, χρήση και έθιμα ταφής». Στο: V. Di Napoli, F. Camia, V. Evangelidis, D. Grigoropoulos, D. Rogers, S. Vlizos (επιμ.) What’s New in Roman Greece? Recent Work on the Greek Mainland and the Islands in the Roman Period (Μελετήματα 80), 537-553. Αθήνα: ΕΙΕ, 2018.

Ν. Δημάκης, «Λύχνοι από το Ιερό του Απόλλωνα στην Αλάσαρνα της Κω: μια πρώτη παρουσίαση». Στο: Π. Τριανταφυλλίδης (επιμ.), Πρακτικά Διεθνούς Επιστημονικού Συνεδρίου «το Αρχαιολογικό Έργο στα Νησιά του Αιγαίου Ρόδος 2013, 324-337. Μυτιλήνη: Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού, 2017.

Dimakis, «Women’s share in status display: some observations on female burials». Στο: R. Berg, (επιμ.) The Material Sides of Marriage, 87-92. Rome: Acta Instituti Romani Finlandiae 43, 2016.

Dimakis, «Lamps, Symbolism and Ritual in Hellenistic Greece». Στο: Z. Theodoropoulou Polychroniadis, D. Evely (επιμ.), AEGIS, Essays in Mediterranean Archaeology presented to Matti Egon by the scholars of the Greek Archaeological Committee UK, 165-172. Oxford: Archaeopress, 2015.

Dimakis, «Ancient Greek Deathscapes», Journal of Eastern Mediterranean Archaeology and Heritage Studies 3 (2015): 27-41.

Περιγραφές μαθημάτων χειμερινού εξαμήνου ακαδημαϊκού έτους 2019/20

(ΚΑΡ162) Κεραμική της Ελληνιστικής και Ρωμαϊκής Περιόδου (Π)
Παρουσιάζονται και σχολιάζονται οι τεχνικές κατασκευής, τα βασικά σχήματα, οι χρήσεις, και το εμπόριο των αγγείων της ελληνιστικής και ρωμαϊκής περιόδου, τα οποία παράγονταν σε μεγάλες ποσότητες και διακινούνταν στη Μεσόγειο. Λόγοι οικονομικοί, ιστορικοί και κοινωνικοί, δημιούργησαν έναν ξεχωριστό χαρακτήρα στα κεραμικά προϊόντα αυτών των περιόδων αναδεικνύοντας περιοχές με ιδιαίτερη παραγωγική και εξαγωγική δραστηριότητα. Η μελέτη χρονολογημένων συνόλων, κυρίως από νεκροταφεία και ιερά, επιτρέπει την «ανάγνωση» και ερμηνεία ανάλογης κεραμικής από διαταραγμένα οικιστικά σύνολα. Παρακολουθώντας θεματικά και χρονολογικά την εξέλιξη της τυπολογίας των κεραμικών επιχειρείται η ανάλυση ευρύτερων ερευνητικών ζητημάτων που αφορούν την ταξινόμηση, χρονολόγηση, κατανόηση και ερμηνεία της. Σε κάθε μάθημα θα δίνονται το σχεδιάγραμμα με τα περιεχόμενα, ενδεικτική βιβλιογραφία και εποπτικό υλικό, όπως επίσης και σχετικές μελέτες (άρθρα ή κεφάλαια από βιβλία και συλλογικούς τόμους), τα οποία θα αναρτηθούν και στην ηλεκτρονική σελίδα της παράδοσης στο e-learn.

Ενδεικτική Βιβλιογραφία

Ελληνιστική Κεραμική
Δρούγου, Σ., Ελληνιστική κεραμική. Μέθοδος και στόχοι, Ανθρωπολογικά 4 (1983), 7-12
Δρούγου, Σ., Η Ελληνιστική κεραμική. Παρατηρήσεις στη μέθοδο έρευνας και το περιεχόμενό της. Στο: Μνήμη Μ. Ανδρόνικου (Θεσσαλονίκη 1997), 65-76
Εγγλέζου, Μ. Ελληνιστική Κεραμική Κρήτης (Κεντρική Κρήτη). Αθήνα 2005
Μαρκουλάκη, Σ. Αγγεία με ανάγλυφα εμβλήματα από τη δυτική Κρήτη, στο: Ελληνιστική Κεραμική από την Κρήτη, 72-106
Μιχαηλίδης, Δ. Το Magenta Ware στην Κύπρο, στο: Γ’ Επιστημονική Συνάντηση για την Ελληνιστική Κεραμική, 311-322
Cook, R.M., Ελληνική Αγγειογραφία (μτφ. Δ. Τσουκλίδου), Αθήνα 1994, 261-278
Courby, F. Les vases grecs à reliefs, 1922
Drougou, S., Hellenistic pottery content and methodology», Proceedings of the Danish Institute at Athens VII (2014), 145-156
Hübner, G. Pergamenische Forschungen 7: Die Applikenkeramik von Pergamon, Berlin 1993
Laumonier, A. Delos XXXI: La céramique hellénistique à reliefs, 1. Ateliers, ioniens, Paris 1977
Morel, J.-P. Η Ελληνιστική Κοινή: κλασική παράδοση και τοπικές ιδιαιτερότητες, στο: Δ’ Επιστημονική Συνάντηση για την Ελληνιστική Κεραμική (1997), 405-415 (Γαλλικά)
Papuci-Wladyka, E. Ελληνιστική κεραμική – Εισαγωγή», Αρχαιογνωσία 9 (1995-1996), 353-461
Rotroff, S.I. Athenian Agora XXII: Hellenistic Pottery Athenian and Imported Moldmade, Princeton 1982
Rotroff, S.I. Εργαστήρια και παράγοντες για τη διαμόρφωση του τοπικού χαρακτήρα, στο: Δ’ Επιστημονική Συνάντηση για την Ελληνιστική Κεραμική (1997), 401-404 (Αγγλικά)
Siebert, G. Recherches sur les Ateliers de Bols à Relief du Péloponnèse à l Époque Hellénistique. Athènes 1978

Μυροδοχεία
Γιαννικουρή, Α. – Β. Πατσιαδά – Μ. Φιλήμωνος. Ταφικά σύνολα από τις νεκροπόλεις της αρχαίας Ρόδου, στο: Α’ Επιστημονική Συνάντηση για την Ελληνιστική Κεραμική, 58-68
Μπανάκα, Α. Ταφικό σύνολο ελληνιστικών χρόνων από το Άργος, στο: ΣΤ’ Επιστημονική Συνάντηση για την Ελληνιστική Κεραμική, 393-408
Anderson-Stojanovic, V. The Chronology and Function of Ceramic Unguentaria, AJA 91 (1987), 105-122

Εμπορικοί Αμφορείς
Empereur, J.-Y. – A. Hesnard. Les amphores hellénistiques. Στο: P. Lévêque, J.-P. Morel (επιμ.), Céramiques hellénistiques et romaines, V. 2, Centre de recherches d’histoire ancienne 70. Besançon 1987, 9-72

Μαγειρικά Σκεύη, κ.ά.
Χατζηδάκης, Π.Ι. Οψοποιικά σκεύη από τη Δήλο, στο: Ε’ Επιστημονική Συνάντηση για την Ελληνιστική Κεραμική, 115-130
Rotroff, S.Ι. Coarse Wares at the Athenian Agora, στο: ΣΤ’ Επιστημονική Συνάντηση για την Ελληνιστική Κεραμική, 455-460

Λυχνάρια
Δρούγου, Σ. Ανασκαφή Πέλλας 1957-1962: Οι Πήλινοι Λύχνοι, 1992
Bailey, D.M. A Catalogue of the Lamps in the BM, Vol.1. Greek, Hellenistic, and early Roman pottery lamps, 1975
Broneer, O. Corinth IV, 2: Terracotta Lamps, 1930
Broneer, O. Isthmia III: Terracotta Lamps, 1977
Bruneau, Ph. Délos XXVI: Les Lampes, 1965
Howland, R.H. Agora IV: Greek Lamps and their Survivals, 1958
Scheibler, I. Kerameikos XI: Griechische Lampen, 1976

Ρωμαϊκή Κεραμική
Γενικά Εγχειρίδια
Greene, K. Roman Pottery. London 1992.
Hayes, J.W. A Handbook of Mediterranean Roman Pottery. London 1997.
King, A. “Pottery,” στο: M. Henig (επιμ.) A Handbook of Roman Art. A Survey of the Visual Arts of the Roman World. London 1992.
Peacock, D.P.S., Pottery in the Roman World: An Ethnoarchaeological Approach. London 1982.

Terra Sigillata
Hayes, J.W. Late Roman Pottery, London 1972.
Hayes, J.W. Supplement to Late Roman Pottery, London 1980.

Αγγεία με Λεπτά Τοιχώματα
Marabini-Moevs, M.T. The Roman Thin-Walled Pottery from Cosa (1948-1954). Memoirs of the American Academy at Rome 32, Rome 1973.

Εφυαλωμένη Κεραμική
Greene, K. Late Hellenistic and Early Roman Invention and Innovation: The Case of Lead-Glazed Pottery, AJA 111 (2007), 653-671.

Χρηστική Κεραμική και Μαγειρικά Σκεύη
Hayes, J.W. “North Syrian Mortaria,” Hesperia 36 (1967), 337-347. (JSTOR)
Lüdorf, G. Römische und frühbyzantinische Gebrauchskeramik im westlichen Kleinasien: Typologie und Chronologie. Rahden 2006.
Peacock, D.P.S. “Pompeian Red Ware,” στο: D.P.S. Peacock (επιμ.) Pottery and Early Commerce: Characterization and Trade in Roman and Later Ceramics. London 1977, 147-162.

Αμφορείς
Callender, M.H. Roman Amphorae. London 1965.
Peacock, D.P.S. & Williams, D.F. Amphorae and the Roman economy: an introductory guide. London 1986.
Roman Amphorae: A Digital Resource – διαδικτυακή πύλη του Τμήματος Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Southampton για τους ρωμαϊκούς αμφορείς: http://archaeologydataservice.ac.uk/archives/view/amphora_ahrb_2005/?CFID=5200304&CFTOKEN=42132656

Λυχνάρια
Πετρόπουλος, Μ. Τα Εργαστήρια των Ρωμαϊκών Λυχναριών της Πάτρας και το Λυχνομαντείο, 1999
Bailey, D.M. A Catalogue of the Lamps in the British Museum, I, Greek, Hellenistic and Early Roman Pottery Lamps, 1975
Bailey, D.M. A Catalogue of the Lamps in the British Museum, II, Roman Lamps Made in Italy, 1980
Bailey, D.M. A Catalogue of the Lamps in the British Museum, III, Roman Provincial Lamps, 1988
Broneer, O. Corinth IV, 2: Terracotta Lamps, 1930
Loeschcke, S. Lampen aus Vindonissa, 1919
Perlzweig, J. Agora VII: Lamps of the Roman Period. First to Seventh Century After Christ, 1961​

(ΚΑΡ373) Τυπολογία και εργαστήρια παραγωγής κεραμικής κατά την ελληνιστική και ρωμαϊκή περίοδο (Σ)
Οι λύχνοι των ελληνιστικών και ρωμαϊκών χρόνων, αν και προϊόντα μαζικής παραγωγής που συχνότατα άλλαζαν σχήμα, μπορούν σε αντίθεση με τα άλλα χρηστικά αγγεία να χρονολογηθούν με μεγάλη ακρίβεια. Πέρα όμως από την προφανή τους λειτουργία να φωτίζουν ιδιωτικούς και δημόσιους χώρους, γίνονται συχνά φορείς συμβολικού μηνύματος σε πλαίσια που τους προσδίδουν ανάλογο νόημα. Έτσι, οι ακριβείς ρόλοι που διαδραμάτιζαν στην αρχαιότητα δεν είναι πάντοτε σαφείς, ιδίως κατά τους ρωμαϊκούς χρόνους, στη διάρκεια των οποίων η πολυμορφία και πολυσημία τους εντείνονται. Λύχνοι αφιερώνονταν σε ναούς, τοποθετούνταν ως κτερίσματα σε τάφους, χρησιμοποιούνταν στην προγονολατρεία σε τελετές επάνω σε τάφους, στη λυχνομαντία, στη μαγεία, σε επικλήσεις όρκων, στην εορτή των ψυχών και αλλού. Στο παρόν σεμινάριο θα μελετηθούν η τυπολογική εξέλιξη, ο διάκοσμος, η εικονογραφία, η σημειολογία αλλά και η οργάνωση της παραγωγής των λύχνων σε εργαστήρια κατά τους ελληνιστικούς και ρωμαϊκούς χρόνους.

Ενδεικτική Βιβλιογραφία:

Λύχνοι Ελληνιστικών Χρόνων
Δρούγου, Σ. Ανασκαφή Πέλλας 1957-1962: Οι Πήλινοι Λύχνοι, 1992
Bailey, D.M. A Catalogue of the Lamps in the BM, Vol.1. Greek, Hellenistic, and early Roman pottery lamps, 1975
Broneer, O. Corinth IV, 2: Terracotta Lamps, 1930
Broneer, O. Isthmia III: Terracotta Lamps, 1977
Bruneau, Ph. Délos XXVI: Les Lampes, 1965
Howland, R.H. Agora IV: Greek Lamps and their Survivals, 1958
Scheibler, I. Kerameikos XI: Griechische Lampen, 1976

Λύχνοι Ρωμαϊκών Χρόνων
Πετρόπουλος, Μ. Τα Εργαστήρια των Ρωμαϊκών Λυχναριών της Πάτρας και το Λυχνομαντείο, 1999
Bailey, D.M. A Catalogue of the Lamps in the British Museum, I, Greek, Hellenistic and Early Roman Pottery Lamps, 1975
Bailey, D.M. A Catalogue of the Lamps in the British Museum, II, Roman Lamps Made in Italy, 1980
Bailey, D.M. A Catalogue of the Lamps in the British Museum, III, Roman Provincial Lamps, 1988
Broneer, O. Corinth IV, 2: Terracotta Lamps, 1930
Loeschcke, S. Lampen aus Vindonissa, 1919
Perlzweig, J. Agora VII: Lamps of the Roman Period. First to Seventh Century After Christ, 1961

Θεματικές Προσεγγίσεις
Dimakis, N. Lamps, Symbolism and Ritual in Hellenistic Greece. Στο: Z. Theodoropoulou Polychroniadis, D. Evely (επιμ.), AEGIS, 165-172. 2015.

Για περισσότερη βιβλιογραφία: www.lychnology.org